Гьелягьар кьунай Квез чидани?  |  11(337) 2019  |   Гуьлхар ГУЬЛИЕВА
   1877-йисуз Кьиблепатан Дагъустандин ва Кеферпатан Азербайжандин лезгияр гъиле яракь кьуна гьукуматдин аксина къарагъайла урус пачагьдик къалабулух акатнай. Лезгийри чпин чилерал алай урус кьушунриз басрухар гуз, абур чукурзавай. Бунтчийриз ахцегьви Къази Агьмеда, кьурагьви Мегьамед Алибега, ярагъви Эфенди Исмаилова ва къубави Гьасан бегди регьбервал гузвай. Лезгийри Дербентдинни Къубадин арада авай урус кьушунрин гзаф кIеретIар инай акъатна хъфиз мажбурнай. (Килиг: ЦГВИА, ф. 400, оп. 259/907, д. 43, л. 107-109).
   Лезгияр муьтIуьгъарун патал урус пачагьдин эмирдалди генерал Комарован кьушундихъ галаз санал Темирхан-Шурада авай баталь­онар, Ахцегьин гарнизон, 84 лагьай Ширвандин полк ва чкадин милицияни желб авунай. 10 агъзур аскерри, 2 агъзур атлуйри, 2 агъзурдилай гзаф милиционерри тупарин куьмекдалди бунт къаткурун патал 2 вацралай гзаф вахт серфнай, женгера абурукай агъзурралди инсанар гьелек хьанай.
   Бунт къаткурайдалай кьулухъ пачагьди лезгийрилай кьисас къахчун патал кьилди серенжем кьабулна. И серенжемдив кьадайвал, 300 кас гуьлле гана кьена, 1500 кас Дербентдин дустагъханада кутуна. 5 агъзур хизан Урусатдин яргъа вилаятриз суьргуьнна. А вахтара чара-чара губернияйра лезги хуьрер арадал атана. Новгород губерниядин Лезгино хуьре 2 агъзур лезги хизан яшамиш жезвай. 
 
Гуьлхар ГУЬЛИЕВА