КашатI
Аялар патал мах Мах  |  5(276) 2014      
      Тама  экв хьанвай. Гьайванар, къушар, пепеяр ахварай аватзавай. Мегъуьн тарцин кукlва лагьайтlа, яралай кьве нуькlре ара датIана кlвалахзавай. Какайрал алай диде нуькlре герен-герен къарагъиз, абур элкъуьриз, кlуф алтадзавай.  Буба нуькlре адаз каш тефий лугьуз кlуфа аваз ветl, тlветl, чепелукь  гъизвай. И кьведа мус какайрай шарагрин цlив-цlивдин  ванер къведатlа фикирзавай. Абурун пеше муг къени авун тир: къваларикай цlамар кухтаз, хурхадив цлар сувагъиз, кьуру пешеривни цlакlулрив мукан къен таза ийизвай.
    НуькIер пипин тарцяй са маса къушра - кукупlди  виливди хуьзвай. Йиф алукьайла нуькlер галатна ахвариз фена. Им акурла кукупl абурун мукав агатна.  Ам вичин кака муказ вегьена, нуькIериз хабар жедалди лув гана арадай акъатна. 
   Гатфарин са гуьлуьшан юкъуз диде нуькlрез са какадай свар атана акуна. Ада хвешила  вичин цlив-цlивралди тама ван кутуна. Са герендилай шарагди какадин хъирейрин арадай кьил акъудна, кlуф гегьеншдиз ахъайна.
- Чан чи кашатl! - хъуьрена нуькlер.
     Абурун хвешивилии и кьил-а кьил  авачир. Гьавиляй шараг адетдинди туширди  кваз кьунач… 
- Яраб амай какайрай шарагар  мус акъатдатlа, - лугьуз  авай кьведни.
    Кашатlди лагьайтlа, ара  датIана тlуьн тlалабзавай. Буба  вичин шарагдиз пlаркlварни пепеяр ялиз рекье авай. Ингье шараг  сакlани тух жезвачир.
    «И гуч тахьайдахъ авай иштагь вуч я?!» - мягьтел хьанвай  буба нуькl.
    Садра ам галатна гьалдай фенваз акурла диде  нуькIре лагьана:
- Вуна са герен мука ял ягъ. Гила тlуьн гъиз зун фин.
   Буба нуькl ахвариз фир-тефир Кашатlди мука авай какаяр рум гана тарцяй агъуз вегьена. Чилел гьалч хьайи абур руг-руг хьана. 
  Са герендилай кlуфа марфадин пlаркlв аваз хтай диде нуькl мука какаяр амачиз акурла зарулдаказ ишена. И ванцел ахварай аватай буба нуькl шерзум хьана:
- Им зи гунагь я. Зун ахвариз феначиртlа, чи кьилел и мусибатни къведачир. Абур гьинватlани цуцlулди  чуьнуьхнавайди я. 
- Гена Кашатl тухванач, - лагьана диде нуькlре. 
Шел-хвалдай  вахтни авачир нуькlериз. Йифиз-юкъуз  гишинзавай  Кашатl тухарна кlанзавай эхир. Абурун кар-чlал недай зун-вун гъиз  шарагдин ахъа сивиз вегьин тир. Гьа икl, Кашатl  вичин «диде будадилай» пудра чlехи хьанвай. 
Йикъар алатзавай. Кашатl  акьван чlехи хьанвай хьи, нуькlериз мука чка амачир. Гила абур йифиз мукан патав гвай са хилел сад-садав агатна ксуз-вай. Кlвалахдалди абур гьалдай фенвай. Садра гьикl ятlани буба нуькl чlалал атана:
- Вучин, гьикlин? Икl фейитlа, Кашатlда чунни неда.
- Чидач им нел атанватlа, - диде нуькlре агь чlугуна. 
- Ша фин типlрен кьилив. Адаз тийижир затlни авайди туш. Са меслят гурай кван, - теклифна буба нуькlре.
   Гьакlни авуна абуру.
- Ваз и чlаван хийирар, я тlиб вах! Гзафбуру вун и тама виридалайни  акьуллуди я лугьуда эхир. Чаз са рехъ къалура тlун.
- Вуч хьанватlа галай-галайвал ахъая кван заз.
   Нуькlери адаз чпин дерт лагьайла тIиб хиялди тухвана:
- Кlвенкlе фена килигин  кван куь шарагдиз. 
    Абуру мегъуьн тарцин хилел алай мукан патав лув гана. Амайдалайни яцlу хьанвай Кашатl  кеф-кефина вер-цlи ахвариз фенвай. Ам акурла тlиб хъуьрена:
- Куьне хуьзвайди кукупl я хьи!
- Жеч гьа! - цIугъна къушари.
- Вичин какаяр масабурун  муказ  вегьин кукупIдин адет я.
- Ихьтин ферсуз диде женни? Вичин шараг гадарна адан рикlи гьикl эхнатlа? 
ТипIре жаваб гана:
- Ферсуз ятlа чидач, ингье къайгъудар тирди сир туш. Вичин шараг гишилани мекьила тахьуй лугьуз  тама виридалайни чими муг, виридалайни хъсан дидени буба хкянава ада.
- Бес вичи вучиз чlехи авунач шараг?
- Ам кукупl я эхир. Адакай садрани диде хьайиди туш.
 
АЗИЗРИН Севда

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Вириниз сейли шаир Туьркиядин лезгийрин сувар Парижда са тават ава... Отражение души
Статьи из этой рубрики
Хъсанвилиз писвал Жив такур гъед Гатфар ЦIийи рагъ Хъсан дуст
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ