КIусар
РикIел хуьх! "Самурдин мектеб"  |  5(276) 2014      
     Предложенидин мана-метлебдив рахазвайди гьикI эгечIзаватIа (адан чIалахъвал - шаклувал, тестикьарун - инкарун, гужлу авун, тади кутун ва мсб.) къалурдай, чпелди жуьреба-жуьре рангар гуз, рахазвайда вичин фикирдин тегьер дегишардай къуллугъчи гафариз кIусар лугьуда. Месела: гьун, жал, кьван, ман, тIун, хьтин, эхь гафар кIусар я.
     КIусар са шумуд жуьре ава, месела:
     1. Суалдинбур (жал, ман, бажит, -ни, -тIа ва мсб): 1) Ам хтана жал?  2) АкI хьайила, вун накь хтана? 3) Бажит вуна кIелда?
     2. Гужлу ийидайбур (гьун, тIун, де, ман, хьи, кван ва мсб.): 1) Гьун рахух тIун! 2) Де къачу ман, са кIус фу неъ!    3) Мад хьанач хьана хьи, вуна адаз хъел гъана хьи. 4) Лагь кван, ам ваз гьинай чидайди ятIа.
    3. Гекъигунинбур (кьван, хьтин, хьиз ва мсб.): 1) Чи буба кьван зегьметдал рикI алайди заз акурди туш. 2) Ам хьтин инсандин хатур хун четин я. 3) Адан гафари вун мум хьиз хъуьтуьларда.
    4. Тестикь ва инкар авунинбур (эхь, ваъ, ун, бес ва мсб.): 1) Вуна кIвалах-завани? - Эхь, к1валахзава. 2) Стхадини кIвалахзавани? - Ваъ, ада гьеле кIелзама. 3) Ваз, накьан кIвалахдин макьсад вуч ятIа, чидани? - Ун, чида. 4) Я хтул, вун хтунни хъувунани? – Бес агакьайвалди кIвалах туькIуьрна, хтана зун. 
    5. Къалурунинбур (ингье, ангье, атIангье, агъангье ва мсб.): 1) Ингье гила кьуьдни алукьна; 2) АтIангье накь за ваз ихтилат авур хуьр.
    Де, жал, кван, ман, т1ун, хьи, хьиз к1усар маса гафаривай чараз кхьида. Месела: алмасди хьиз нур гузва; вун ша т1ун; де лагь ман; къачу кван гьа ва мсб.
    Кьван, хьтин к1усарни чараз кхьида; амма абур сложный гафарин паяр тирла санал кхьида. Агъадихъ галай мисалар гекъиг: а) ихьтин, ахьтин, гьихьтин, гьахьтин; икьван, акьван, гьикьван, гьикьван, амма: б) им хьтин, ам хьтин, гьим хьтин, гьам хьтин; им кьван, ам кьван, гьим кьван, гьам кьван.

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Вириниз сейли шаир Туьркиядин лезгийрин сувар Парижда са тават ава... Отражение души
Статьи из этой рубрики
Чи ибараяр "Самур" газетдин дустар Ша, лезги чIалал рахан! Халкьдиз экв гайи гъед Дагъустанвийрин кьегьалвал
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ