Чи гафар
"Самурдин мектеб"  |  12(283) 2014      
Пуьнуьгет 
 
      Пуьнуьгет – гар са нугъатда са жуьре лугьуда. Им къавук жедай гъуьлягъ я. И гъуьлягъ кIвалин руьгь яз гьисабдай, ам кьиникь чIехи къадагъа алай кар тир. Пуьнуьгетди гьарагъайла, кIваляй са кас рекьида лугьудай. Пуьнуьгетди гьарай тавун патал, адаз къавук чукьвандик са кьас фу кутадай. Гилалди ихьтин ихтилат ама: «Вун 
кIвалин пуьнуьгет яни?» - лугьуда кIваляй экъечIиз такIан инсандиз.
 
Вирд
 
     И гаф кьериз дуьшуьш жезма. Адан мана «ихтияр, разивал гун» я. Са кьадар маса манада ам «веревирд» лугьудай гафуна гьалтзава: вере-вирд авун, яни акьалтIай къарар кьабул авун. Са вакъиадин, дуьшуьшдин кIан-пун чирун.
 
Загъа
 
     И гаф лезги манидик сифте кьил яз тикрар жезва: Загъадурзагъа, гада Мирзагъа… адан мана «пишкеш», «савкьат» я.
Загъудур загъа, яни пишкеш це, пишкеш…
 
Канда
 
     Им Ахцегь нугъатдин гаф я. Ада «пис, усал» хьтин манаяр гузва. И гаф лезги чIалан маса нугъатра дуьшуьш жезмач. Мумкин я са бязи нугъатра ам ерли тахьунни. Къуба нугъатда и гафунин «кьантIа» хьтин вариант ава.
 
Куьсуьс
 
     И куьгьневилин лишан квай гаф лезги чIалан бязи нугъатра амазма, месела, яркIи нугъатда. А гаф чал Зияудин Эфендиеван эсеррани гьалтзава.
«Куьсуьс» гафунин асул мана «къуш», «нуькI» я. Ахпа а гафуникай «аял» лугьудай манада менфят къачуна. КIелеяр тIвар алай хуьре исятдани гьакI лугьузва. Ничхирар кухунардайла куьс! ва я куьс-куьс! лугьуда.
 
Къадакь-ракь хьун
 
     И ибара къати къаяр хьана, чилер кIевиз тIакьана, къван-къванце акIуниз лугьуда. Профессор Р.Гьайдарова кхьенвайвал, ибарадин сад лагьай пай “къадакь” гаф ваъ, “кьада къван” тир. А гаф “къадакь” гафунин, гьакIни “ракь“ гафунин эхирда авай [кь] сесинин таъсирдик дегиш хьана.

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я «Сувар» вновь поразил зрителей Ашукь Алескер рикIе аваз Жуввал гьикI хуьда? Къурушвийрин мисалар
Статьи из этой рубрики
Чи ибараяр "Самур" газетдин дустар Чи аялар патал Яран сувар Гуьзел муаллим
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ