КьантIа
Мах  |  1(295) 2016      
     Хьана хьанач мугьманар илифарунал гзаф рикl алай са кас. Абурухъ галаз нез-хъваз, лугьуз­хъуьрез рекье гудай касди йикъар. И касдихъ са кац авай. Якlа­-чlарчlе авай адан лакlабни гьа вичиз кутугайди тир: «Кьантlа». Иесиди хьиз мугьманрини кациз гъери кIвахьзавай якIун кIусар вегьидай. Гьавиляй кац къвердавай яцlу жезвай. Мугьманар хъфейдалай кьулухъ лагьайтlа, кьифери кефердай. Тух яз чилел ярх хьана хамуниз мез гузвай кацикай кIусни кичlедачир абу­руз. Квелинвиляй вичин чкадилайни юзадачир кац, кьиферик галтугун адан рикIелай алатдай.
     Экуьнахъ, кlвалин иеси ахварай аватайла, тавдин кlвале кьифер ргадай. Кьиферин кьула ахвариз фенвай Кьантlа акурла касдик хъел акатдай. Ингье чукуриз жезвачир адавай и ферсуз гьайван.
     Садра йифиз касдин цlугъ­дин ванци хуьр ахварай авудна. Кьифери адан месел акьахна, яргъандин винел кьинцlавар ийизвай кьван. Чан туьтуьниз кlватl хьайи касди Кьантlадин кьамукай кьуна лагьана:
     - Ваз тlуьнилайни ксунилай гъейри маса кеспи чидачни? Килиг садра, сала авай фур кьиферив ацlур тавуртIа, ваз яван фуни ахквадач.
     Касди лагьайвални авуна. Эвелан хьиз тlуьнар амачир гила. Кацни, гьадахъ галаз кьиферни гишила авай. Кьифер кьун патал галтугна кlанзвайди чизвай адаз, ингье пиди тIушуннавай тан юзуриз жезвачир Кьантlадивай. Шерзум хьайи кац ишена. Язух атана кьифериз чпиз икьван хъсанвилер авур кацин:
     - Чна иесидихъ галаз ви араяр хъсанарайтIа вуна жуван тlуьн­рин са пай чаз гудани?
     - Гуда, - лагьана каци.
     Муькуь юкъуз экуьнахъ ахварай аватай кас кацикай хабар кьан патал тавдин кlвализ гьахьайла пагь атIана амукьна. Кlвалин юкьвал сарарив кьиф кьунвай кац акъвазнавай. Кац ракlарай экъечIна сал галайнихъ фена. Касни адан гуьгъуьна гьатна. Фурув агьакьайла каци кьиф гьаниз гадарна. Фура кьенвай ругуд кьиф мад авай. Хвешила касди вичин кац къужахда кьуна кlвализ хутахна, адан вилик са бади къаймах, ргунвай верч эцигна, кацин кьилелай кап аладарна.
Каш галаз тlуьнрал гьавалат хьайи кацин рикIел садлагьана кьифер хтана. Ада тlуьнрин са пай туна. Йифиз, кlвалинвияр ксайла, кьифери атана чпин пай тlуьна.
     Муькуь юкъузни касдиз аквадайвал кьиф фуруз вегьена, шаддаказ кlвализ хтана кац. Касдини захадаказ вичин Къантlадиз тlуьн гана. Гьа икl, са кьадар вахтар алатна. Касди фикирна: «Куьк хкатай кьифер ава кьван аку тIун! Язух хьана зи кацин, абур куьтягь жедач хьи! Регъуьла завай кlвализ мугьманризни эвериз жезмач».
     Садра йифиз яд хъун патал месикай къарагъна тавдин кlвализ фейи касдиз вилералди вуч акуртIа хъсан я? Пад жедалди тlуьнвай кац кlвалин юкьвал ярх хьанвай, адан руфунал кьифери кьуьлерзавай. Вич алцур хьанвайдан гъавурда акьуна касдиз и кlвалахдин эхир чириз кlан хьана.
     Экуьнахъ ам кац тавдин кlвализ гъана адан вилик тlуьнар эцигайдалай кьулухъ фура авай кьифер гьисабиз фена. Ингье ана са кьифни авачир.
     «Абур и дерин фурай гьикl акъатзватIа?»­ - фикирна касди. Фуруз эвичlайла адаз цлан къене чIехи са тlвек акуна. «Вагь, ина лап чIехи тунел ава хьи»,  -­ пагь атlана касдин. Няни хьайила ам чинеба тавдин кlвализ атана дакlа, пердедин кьулухъ чуьнуьх хьана.
     Йифиз къулан патавай ванер атайла касдиз Кьантlади заланз чкадилай къарагъна, тапацрив цлай са керпич акъудиз акуна. Ахъа хьайи тlеквендай кlвализ кьиферин кIеретI гьахьна. Кьифер гьалават хьана тlуьнал. Кац лагьайтlа, тlуьрбур иливриз чилел ярх хьанвай.
     Хъел акатай кас гъиле гьатай кулунив кьифер рекьиз алахъна. Чанда кичl гьатай кьифер тадиз цла авай тIеквенда гьахь хъу­вуна. Кичlела вучдатlа тийижиз кацизни кьифер гьахьай тlеквенда чуьнуьх жез кlан хьана. Ингье кьил тlеквенда гьатайтlани яцlу тан къецик кумай гьайвандин. Касди кулунив кациз галамаз­-галамаз вегьейдалай кьулухъ ам кIваляй чукурна. Тунелдин сив кIевирай касди гила вичиз цlийи, яхун, кьифер кьаз алакьдай кац къачуна.
     Касдин кlвалелай гила кьифер ваъ, мугьманар алахьзавай.
 
 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Бакуда лезги караоке РикIериз экв чукIурзавайди Открылся дом дружбы Зун гъурбатдиз акъатна
Статьи из этой рубрики
Хъсанвилиз писвал Жив такур гъед Гатфар ЦIийи рагъ Хъсан дуст
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ