Жуввилихъ ялзава
  |  2(249) 2012      

Чи аямда алакъадин зурба такьатрикай сад Интернет я. Алай вахтунда гьукуматдин ва хсуси тешкилатра, карханайра, медениятдин маканра Интернетдикайни менфят къачун чарасуз жезва. Интернетда чпихъ жуьреба-жуьре кьетlенвилер авай лезгийрин кьилдин группаяр, форумарни кардик ква. Лап сейлибурукай тир «Лезгияр» этномедениятдин дестедин форумда агъзурралди лезгияр кIватI хьанва. И йикъара за форумда    датlана зегьмет чlугвазвай адан администратор Анар Уьнуьгъвидивай, модераторар тир Акрам Аливердиевавай, Альвия Гьасановадивай ва Фаина Исмаиловадивай форумдин важиблувиликай, лезги халкьдиз адакай авай хийирдикай суьгьбетар авун тlалабна.

 

- Анар Уьнуьгъви, «Лезгияр» дестедин форумдик кьил кутунвайди, адан тешкилатчи вун я. Форум арадал атуникай ва къенин юкъуз адан важиблувиликай куь фикирар чаз марагълу я.
- За гьеле 2004-йисалай гатlумна Интернетда кардик квай лезгийрин форумра («Шарвили», «Лезги.орг», «Лезгиланд») иштиракзава. «Лезги-ланд» форумдик зун гьа сифте       йикъалай ква. Интернетдин таъсирдик акатуникди форумра иштиракунин, веревирдер авунин тежриба хьана захъ. Ингье вирибуруз малум тир «Одноклассникар» тlвар алай сайтдикни экечIна. Ина лезгийри кьилдин дестеяр хейлин тешкилнавайтlани, халкьдин медениятдикай, мецин ярат-мишунрикай, эдебиятдикай, тарихдикай малуматар, къейдер са акьванни авачир. 2008-йисан февралдиз гьа и сайтда за милли меденият халкьдин гегьенш къатариз раижунин макьсаддалди «Лезгияр» тlвар алай десте арадиз гъана. Форумдин важиблувиликай садни ам я хьи,  дуьньядин вири пипlера авай лезгийриз сад-садахъ галаз рахадай мумкинвал хьанва. Ингье дестедин сан югъ-къандавай артух, форумни машгьур жезва. Са арада иштиракчийрин кьадар 16000 агъзурдав агакьнавай. Форумдин иштиракчияр Магьачкъалада, Кцlара, Бакуда, Москвада гуьруьшмиш хьана са шумудра мярекатар тешкилнава, дуствилин алакъаяр неинки Интер-нетда, гьакl гьакъикъи уьмуьрдани мягькемарзава, са кьадарбур гьатта эвленмиш хьана хизанарни туькIуьрнава. Форум марагълуди хьун патал модераторрини кьетlен зегьмет чlугвазва.
Акрам АЛИВЕРДИЕВ: Вирибурухъ хьиз, къенин юкъуз лезгийрихъни махсус сайтар, форумар хейлин ава, амма къейд авун герек я, «одноклассники» сайтда кардик квай форумар масадбурув гекъигайла, сайтдин машгьурвал ва форумра иштиракунин асантвални къулайвал себеб яз, тафаватлу жезва. Кьетlен-даказ къейдна кlанда, форумдин важиблувиликай садни ам я хьи, халкьдин тарихар, меденият, чlал, дин ва масабур чирунал жегьилар желбунин жигьетдай форумда кьилдин темаяр чара авунва.
 - Иштиракчийриз форумдикай вуч хийир жезва?
Фаина ИСМАИЛОВА: Ватандивай яргъара авайбурувай форумдин ужунда милли медениятдихъ вил вегьез жезва. Форумда иштиракуналди, гъурбатда уьмуьр кьиле тухузвайбуруз чпин багърийрихъ, танишрихъ галаз рахадай, жузун-качузундай ва гьакlни гьар са форумчидиз конкурсра иштиракдай, альбомра авай ши-килриз килигдай, жуьреба-жуьре месэлаяр къарагъардай мумкинвилер жезва. Мадни, форумда вири Интернет-дин алемдай милли видеороликар кlватlна арадиз гъанвай девлетлу видеотекани ава.
Альвия ГЬАСАНОВА: КIватI хьунин себебдай иштиракчийрин дуствилин алакъаяр мягькем жезва, цlийи дустар жагъизва ва икl мад. И мукьвара активный иштиракчийрихъ Бакуда вири лезгияр кlватlна, межлис кьиле тухудай ниятни ава.
- Жегьилри гзафни-гзаф гьихьтин темайриз майилвалзава?
Анар УЬНУЬГЪВИ: Гьам яшлубуруз, гьамни жегьилриз марагълу жедай темаяр ава. Форумдин асас темаяр лезги фольклордиз, медениятдиз, литературадиз, чlалаз талукьбур я. Тариф авун туш, гьакъикъатдани, чи дестедин форумда хайи элдиз бахшнавай мет-леблу малуматрин чlехи база арадиз атанва. Инай лезги манийрикай, махарикай, фольклордикай, тарихдикай гзаф малуматар  жагъида. Суалар арадал атайла, профессор Ярали Яралиев, шаир ва публицист Фейзудин Нагъиев, Расим Исаев, Ракиф Агьмедов … хьтин сейли ксари чаз жавабар гунин карда куьмекар гузва.
- «Лезгияр» десте амайбурув гекъигайла квелди тафаватлу жезва?
Акрам АЛИВЕРДИЕВ: Тафават-лувал форумдин метлеблувили субут-зава. Икl, форумда вишев агакьна альбомар, агъзурралди иштиракчияр, вишералди темаяр ава. Лезги хуьрерин, общественный деятелрин, алимрин, зарийрин, къадим хуьрерин, военныйрин, игитрин, спортсменрин… шикилар авай кьилдин альбомар (малуматарни къейдер галаз) ава. Гьелбетда, лагьана кlанда хьи, тlвар-ван авай иштиракчияр хьунухьини форум нуфузлу ийизва.
- Иштиракчийрин гьакъиндай вуч лугьуз жеда?
Альвия ГЬАСАНОВА: Дестеда 20-далай гзаф уьлквейра яшамиш жезвай, жуьреба-жуьре патарихъай чирвилер, алакьунар авай чlехибур, гъвечlибур ава.
Фаина ИСМА-ИЛОВА: Садбуру датlана иштиракзава, масадбуру се-киндиз форумда жезвай веревирдер кlелзава, бязибуру нубатсуз, герек авачир гьуьжетрик кьил кутазва.
Анар УЬНУЬГЪВИ: Дестеда кlватl хьанвай малуматар, информацияр, шикилар 3 йисан къене форумчийрин куьмекдалди арадиз атанвай нетижа я. Иштиракчийри  жуван чlалахъ, медениятдихъ галаз авсиятда жезвай веревирдериз майиллувал авуни чак иллаки руьгь кутазва.  Мадни, гьарда вичелай алакьдай шикилар ва я маса малуматар форумда раижзава. И жигьетдай зарбачияр тир Гьажиева Русланадин, Абдуллаева Зульфиядин, Ханбалаева Муминатан, Азизова Латифадин ва масабурун тlварар кьилди къейд ийиз кlанзава.
- Къуй куьне Интернетда чlугвазвай зегьметар, ийизвай алахъунар чи халкь, чи меденият паталди мадни хийирлубур хьурай!

Куругъли КlЕЛЕТВИ

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
Сенятди квадарна КIелзавайбуруз! Акъажунар тухвана КIватIалдик вужар квай? Ша, лезги чIалал рахан!
Статьи из этой рубрики
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ