Квез чидани?
"Самурдин мектеб"  |  3(329) 2019      
     «Мазан» гафуникай лезгийри гьеле чи эрадал къведалди менфят къачузвай. Мазанар чуьнгуьр ягъиз чIаларни манияр теснифдай сеняткарар тир. Ихьтин алакьунар авай ксар чахъ са шумуд агъзур йис виликни хьанай. Чи эрадал къведалди V виш йисара яшамиш хьайи лезги мазан Ивигакай немецрин машгьур шаир Шиллера 1797-йисуз баллада кхьенай.
 
***
     XVIII виш йисара Кьиблепатан Дагъустандин КьепIир хуьряй Мисридиз (Египетдиз) куьч хьайи Али бег ина мамлюкрин командиррикай сад тир. А чIавуз и уьлкве Туьркиядин гъилик квай. Мамлюкри бунт къарагъарна гьукуматдин кьил тир туьрк паша алудна гадарна. Абуру Али бег Мисридин кьил тайинарна. Ада 1757-1770-йисара и уьлкве султанди хьиз идара авуна ва 1770-йисуз Египет аслу тушир уьлкве тирди малумарна. 
     Россиядинни Туьркиядин арада дяве фидай вахтунда гзаф мамлюкри Египет Туьркиядин гъилик кухтун къарардиз къачуна ва гьакIни хьана. И кардиз акси акъатай Али бег КьепIирви Палестинадиз куьч хьана.
 
***
     ХIХ-ХХ виш йисарин машгьур лезги генералрикай сад Кьиблепатан Дагъустандин Мамрач хуьре дидедиз хьайи Гьасан Къазанфаров (1841-1928) я. Гзаф йисара Урусатдин РагъэкъечIдай Яргъал Пата яшамиш хьайи машгьур инженер, профессор Гь.Къазанфарова ина чIехи муькъвер эцигнай. Алай вахтунда Енисей вацIал алай чIехи муькъвел авунвай кхьинра и муьгъ Гь.Къазанфарован проектдалди эцигнавайди къалурнава.
     Военный муькъвер эцигунай урус пачагьди адаз генералвилин чин ва къизил медаль ганай. Англиядин, Германиядин, Франциядин ва Италиядин гьукуматри са шумудра Гьасан Къазанфароваз чпин уьлквейра кIвалахун теклифнай.
 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
Исмаиллы райондин Къалажух хуьр Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə Чи алфавитдиз кьецI гумир! Зурба вакъиа ЧIехи амадаг
Статьи из этой рубрики
Чи ибараяр "Самур" газетдин дустар Ша, лезги чIалал рахан! Öyünməli məktəb Алимдин цIийи ктаб
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ