ВИРИНИЗ СЕЙЛИ ТИР
Редакциядиз чар  |  1(338) 2020      
   Играми редакция! Зун Санкт-Петербург шегьерда яшамиш жез гзаф йисар я. Жув Азербайжандин Къуба райондай я. Алатай асирдин 70-йисарин эхиррилай зун Ленинграддиз атанай ва ина кIвалахиз эгечIнай. И шегьердин тарихдин чкайра, музейра лезгийрихъ галаз алакъалу тир бязи делилрал дуьшуьш хьайила жуван халкьдалди дамахда за. И йикъара са кьегьал лезгидикай делилар гъиле гьатай кумазни за квез чар кхьин къетI авуна.
   Заз вичикай «Самурдин» кIелдайбуруз чирвилер гуз кIанзавай кас Муссабег Гьажи Кьасумов я. Муссабег 1886-йисуз Куьре округда чиновник Гьамдуллагь Кьасумован хизанда дидедиз хьанай. Вич Кьасумхуьряй яз ада 1903-йисуз Бакуда урус мектеб акьалтIарнай. Гуьгъуьнлай бубади ам Петербургдиз кIелиз ракъурнай. Петербургдин Инженеррин Институтдик экечIай ада чинеба инкъилабдин кIвалахарни тухузвай. Гьавиляй 4-курсуна кIелдайла ам «сиясатдин рекьяй ихтибар ийиз тежер студент» хьиз институтдай акъуднай. Гуьгъуьнлай кIелун давам хъувур Муссабег гзаф алакьунар авай пешекар тир.
   1906-1907-йисара М.Гь.Кьасумов РСДРП-дин Бакудин комитетдик кваз кьведра дустагъ авунай. Са кьадар вахтара И.В.Сталинахъ галаз санал кIвалахай Муссабег 1918-йисуз большевикри Петрограддин советдиз кьабулнай ва шегьердин электростанциядин комиссарвиле тайинарнай. Гуьгъуьнлай ада сад лагьай Гьукуматдин электростанциядин седривиле ва директорвиле кIвалахнай. 
   1921-1925-йисара Ленинграддин Электротокдин Идарадиз регьбервал гайи М.Гь.Кьасумова Ленинан уьлкве кьиляй-кьилди электрикдалди таъминарунин пландив кьадайвал, вири Ленинград вилаят электрикдив таъминарнай. В.И.Ленина адаз са шумудра разивал къалурнай.
Муссабег Гьажи Кьасумов СССР-дин сифте девиррин виридалайни хъсан архитекторрикай сад тир. Алатай асирдин 30-йисара лезги жегьилди Ленсоветдин архитектурадин отделдиз регьбервал ганай ва и шегьерда адан регьбервилик кваз гзаф иер дараматар эцигнай. Вичихъ гьа ихьтин алакьунар авайвиляй Муссабег СССР-дин Архитекторрин Союздин ва Экспертрин Советдин седривиле тайинарнай. Гуьгъуьнлай ада СССР-дин Архитектурадин Комитетдизни регьбервал ганай. С.М.Кирова Ленинград халисан социализмдин шегьердиз элкъуьрунин карда М.Гь.Кьасумова гьакъисагъвилелди чIугур зегьметдикай Лениназ кьилди малумат ганай.
   Алатай асирдин 30-йисара Бакуда парчаяр акъуддай фабрикадин проект паталди конкурс кьиле фенай. И конкурсда Муссабег гъалиб атанай ва фабрикани гьадан проектдал бинелу яз эцигнай. Автордиз хьиз адаз чIехи премия ганай. Гуьгъуьнлай ада Азербайжанда зурба дараматар эцигдай ва посёлокар кутадай проектарни ганай.
   Вириниз сейли тир архитекторди 48 йиса аваз Ленинградда вичин дуьнья дегишарнай. Ам и шегьердин Александр Невскийдин тIварунихъ галай итимрин православный килисадин мулкунал кучукнава. ЧIехи архитектордин хизандай анжах адан руш Маряна сагъ я ва алай вахтунда ам Санкт-Петербургда яшамиш жезва. 
Адил ЯВЕРАН ХВА,
Санкт-Петербург шегьер
 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я АГАЛКЬУНРИН РЕКЬЕ ВИ ТIВАР ВУЧ Я? КТАБАР КIАНЗАВА «ШАРАКIУНТI" ВУЧ Я?
Статьи из этой рубрики
Хайи чIалан къадир хьуьх Жуввал гьикI хуьда? Маршалдин чар Кьурагь дередин тават КТАБАР КIАНЗАВА
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ