“Самурдин” 30 йис жезва
Редакциядиз чар  |  2(347) 2021      
    Играми кIелдайбур! Виликай къвезмай йисан январдин вацра «Самурдин» 30 йис тамам жезва. Чи халкь паталди им лугьуз тежедай кьван чIехи вакъиа я. И 30 йисан тарих газетдин коллективди квехъ галаз санал кхьена. Куьне чи умуми кIвалахдик къуьн кутуначиртIа, чавай газетни акъудиз жечир. Куьн чаз даях хьана лугьуз, хуьз алакьна чалай «Самур».
    Са гафни авачиз, юбилейни чна квехъ галаз, газет датIана кIелзавай, адал рикI алай, адак къуьн кутазвай кIелдайбурухъ галаз санал, чIехи сувар хьиз къейд ийида. Гьавиляй чун юбилейдиз санал гьазур хьана 
кIанзава.
    Юбилейдин вилик редакциядиз чи республикадай, гьакIни Дагъустандай чарар къвезва. КIелдайбуру газетдикай ва юбилей тухуникай, ам гурлу авуникай чпин фикирар лугьузва, теклифар гузва. Агъадихъ чна кьве чар чапзава.
 

ЧIАЛАН ЖЕНГЧИДИЗ ДАЯХ ЖЕН

    Гьуьрметлу редакция! “Самурдин” 30 йисан юбилейдин вилик за и чар кIелдайбуруз эвер гун хьиз кхьенвайди я. Вучиз лагьайтIа эхиримжи вахтара пандемия ва такьатар тахьун себеб яз газетдин са шумуд нумра акъатнавач. И карди гзафбуруз кIевелай эсернава. Суалри заз секинвал гузвач: “Чун жуван газетдив герек тирвал вучиз агатзавач? Вучиз чна “Самурдиз” куьмек гузвач? Жуван руьгьдин ивирдин къадир авачир чун гьихьтин лезгияр я?”
    Авайвал лагьайтIа, къанни цIуд йис са акьван тIимил девир туш. Гилан аямда са патахъайни куьмек авачиз милли газет хуьн къагьриманвал я. Адан коллективдиз халкьдин патай чIехи гьуьрмет къвезва. КIелдайбуру вичиз  чIалан женгчи тIвар ганвай “Самур” гьихьтин яцIара гьатнаватIа чаз хъсандиз чизва. И кар кьатIун патал адан тарихдиз вил вегьен бес я.
    Зи рикIел хъсандиз алама, сифте чIавара датIана акъатай газет гуьгъуьнлай кьериз-цIаруз акъатнай. Газетдихъ кьетIенвал, хцивал амачир. Гилан коллективди 1997-йисуз арадай акъатзавай “Самур” кIвачел ахкьалдарайла чаз гьикьван хвеши хьанай. Чи пешекар журналистри адакай чаз кIандай гаф лугьудай газет авуна. Абуру гьакъисагъвилелди чIугур зегьметдин нетижа яз “Самурдикай” лезги чIалан михьивал хуьдай, ам вилик тухудай, чун сад-садав агуддай, вирида вичин рехъ хуьдай, гьар са лезгидин кIвализ рикI алай мугьман хьиз илифдай газет хьана. Ам и дережадиз акъудун патал чIугур кьван зегьметрин и кьил, а кьил авач.
    2007-йисан 27-ноябрдиз газетдин сад лагьай чиниз “Акъатзава Самур!” тIвар ганвай макъала акъуднай. Авайвал лагьайтIа, им кIелдайбуруз хабардарвал тир. Макъаладин эвелда кхьенвай: “Гьикьван кIевера гьатнатIани, акъатдай мумкинвилер михьиз атIай чIавар хьанатIани, гьар са лезгидин хиве жавабдарвал твазвай, чи руьгьдин лишан тир “Самурдин” тIвар хвена чна.”
     Гьа икI, дарвилеризни татугайвилериз килиг тавуна гьакъисагъвилелди къуллугъна редакциядин коллективди халкьдиз. Газетдин 2011-йисан 24-декабрдин нумрада “Редактордин гаф” рубрикадик кваз “Хвена чна “Самур”” тIвар ганвай макъала акъатнай. Ана кхьенвай: “Азербайжандин кьадардиз тIимил маса халкьарин векилривай хуьз хьанач чпин милли газетар, чна лагьайтIа, неинки ам хвена, гьакIни газет халкьдин 
руьгьдин чешмедиз элкъуьрна.” Чи тIвар-ван авай алим Агьмедулагь Гуьлмегьамедова гьавиляй лагьанай: “Самур” газет халкьдин мефтI, рахазвай мез я.”
    Газет гьикI акъудзаватIа М.Меликмамедова вичин “Женгчи” макъалада хъсандиз кхьенва: “Гьукуматдин патай куьмек авачиз, халкьдин пул гвай ксар агат тийиз, грант гудай тешкилатри агуд тийиз яцIара аватIани кьилин редактор Седакъет Керимовади вичин такьатралди “Самур” акъудун давамарзава.”
    Играми кIелдайбур! Ша и гафарикай нетижа хкудин. Къе дидед чIалал газет акъудун женг я. И женгина чун “Самурдин” коллективдиз даях жен, газетдиз куьмек гун. Кьулухъ халкь галайда кьвал атIуда, лугьуда бубайри. Кьулухъ халкь галай газетдивай неинки 30 йисан, гьакIни 50 йисан, 100 йисан юбилеяр къейд ийиз жеда. Агатин чун “Самурдив”, хуьн чна жуван хайи газет.
 
Тамилла БЕКЕРОВА,
Дагъустан Республикадин 
Дербент шегьер, муаллим
 
 

АГАТНА КIАНЗАВА

    Играми «Самурдин» кIвалахдарар! КIуьд вацралай газетдин 30 йис тамам жезва. И кьиляй икьван гагьди газет хвейи квез пара кьван сагърай лугьуз кIанзава. Куьне чIалакай, тарихдикай, адетрикай, чи сейли ксарикай кхьизвай макъалайри чак руьгь кутазва. Чаз жуван халкь генани хъсандиз чир жедай мумкинвал гузва.
    Жуван рикIин гафар талгьана акъваз жедач. Заз хьиз, якъин вишералди маса кIелдайбурузни хъсандиз чизва хьи, куьне датIана дидед чIалан, лезгивилин таъсиб чIугвазва. Куьне и кар тIвар-ван паталди ваъ, рикIин тIалабуналди ийизва. ТахьайтIа, ихьтин четин девирда 30 йисуз газет хуьз жечир. Куьне и йисара халкь агудна, адак руьгь кутуна.
    Заз чизва, квез садани куьмек гузвач, такьатар гвай лезгияр квев агатзавач. Садбур лагьайтIа, газет халкь паталди гьикьван важиблу ятIа адан гъавурда акьазвач. Мумкин я са бязи вахтара куь крарикай ягьанатар ийизвайбурни хьунухь. Ингье са кар рикIелай алудна кIанзавач. «Самурдин» нумраяр кIватIна вилин нинияр хьиз хуьзвай, редакциядиз лезги чIалан Кябедиз хьиз икрам ийизвай исанарни гзаф ава. Газет кхьидай мумкинвал авачиз адан таъсиб чIугвазвайбурни тIимил туш. Гьавиляй за квевай руьгьдай ават тавуна газет акъудун давамарун тIалабзава.
    Маса районра хьиз, Къебеледани «Самурдал» рикI алай ксар гзаф ава. Газет 80-дав агакьна инсанри кхьенва. Са гафни авачиз, агъзурралди лезгияр яшамиш жезвай чи ра-йон патал им чIехи рекъем туш. Гьавиляй чун газет кхьизвайбурун кьадар артухариз алахъзава, датIана ам теблигъ ийизва. Чна жуван хайи газет патал руьгьдай ават тавуна и кар авуна кIанзава.
    Зи рикIел хъсандиз алама. «Самурдин» 20 йисан юбилей Бакуда гзаф гурлудаказ кьиле фенай. Халкь паталди а югъ сувариз элкъвенай. Газетдин 30 йисан юбилейни икI кьиле фидайдан чIалахъ я чун. Гиламаз чна вирида къуьн-къуьневаз, гъил-гъиле гана гьазурвилер акуна кIанзава. Виридалайни хъсан гьазурвал лагьайтIа, газет кхьин я. Чун газетдиз  мукьувай куьмек гуз, адан тираж хкажиз алахъна кIанзава. Виш агъзурралди лезгияр яшамиш жезвай чи республикадин авай-авачир са лезги газет хуьн тавуртIа, маса халкьари чаз вуч лугьурай? Ихьтин кар алай месэла гьял авун лезгивал, жуввал хуьн лагьай чIал тирди рикIелай алуд тийин.

 
Шагьисмаил ИСМАИЛОВ,
Къебеле район, духтур
 

АТIУЗ ТАГУН

    «Самурдин» юбилейдин вилик зи рикIел газетда чап хьайи бязи макъалаяр хквезва. Абурукай сад чи машгьур алим Ярали Яралиеван 2011-йисан 26-ноябрдин нумрада чап хьайи “«Самур» чи ивидин дамар я” макъала я. Ада кхьенай: «Чи кьегьал къелемэгьлийри кьилди чпиз са менфятни авачиз, гьар жуьредин четинвилериз эхна шумуд йисар я халкь паталди «Самур» газет тахьана-тахьана гьатай са савкьват хьиз хуьз… И экв гвай ксариз икрам тавуртIа, и экуьникай Рагъ тавуртIа, чун гьихьтин лезгияр хьурай?» Эхирдай Ярали муаллимди кIелдайбуруз эвер ганай: “«Самур» газет чи ивидин дамар я, ам чна садавни атIуз тагун!”
    Гьакъикъатдани, газет акъат тавун, чаз чи чIал, меденият, тарих, эдебият, адетар кIанарзавай экв туьхвена лагьай чIал я. «Самурдин» 20 йисан юбилейдин вилик за “«Самур» гьар хизандиз!” лагьана кIелдайбуруз эвер ганай. Гила мад гъилера жуван лезгийриз эвер гуз кIанзава заз. Ша чна гьар са касди алакьдайвал газетдиз куьмек гун. РикIе жуван чIалазни жуван халкьдиз кIанивал аватIа, и кар кьилиз акъудун са акьван четин туш.
    Жуван тежрибадикай лугьун. Газетдив эгечIай сифте йикъалай за жуван мукьва-кьилибурув, дустарив, хуьруьнбурув «Самур» кхьиз туна. Гьа икI, кIвенкIве 20, ахпа 30, гуьгъуьнлай 50 касди газет кхьена. Гьа са вахтунда газет Къуба райондин 
    Хъимил ва Хъимил къазмаяр, Хачмаз райондин Хъимил къишлах хуьрерин агьалийривни агакьарна. Исятда зи патай «Самур» кхьенвай 62 кас ава.
Заз чиз, алай вахтунда «Самур» чи республикадин виридалайни хъсан газетрикай сад я. Са шакни алачиз, ам лезги чIалан чIехи женгчи я. Ада чаз хайи чIал, хайи халкь акI кIанарзава хьи, гагь-гагь жув пагь атIана амукьда. Ихьтин газет кхьин тавун лезгивал негь авун я.
    Газетдин 30 йисан юбилейдин вилик за и фикир мад гъилера тикрарзава: Ша чна газетдик къуьн кутан. Жуван вацI жува яцIу авуна кIанзавайди рикIелай алуд тийин. Чи ивидин дамар тир 
«Самурдин» ара атIуз тагун.
 
Тагьир АГЪАРЕГЬИМОВ,
Баку

 

 

 

 

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
Яран сувар Пример самоотверженности Иервал туькIуьрзава Кьулан вацIук сел кумай кьван... Яран сувар, жуван сувар
Статьи из этой рубрики
Хайи чIалан къадир хьуьх Вириниз сейли хьанва Кьурагь дередин тават ВИРИНИЗ СЕЙЛИ ТИР КТАБАР КIАНЗАВА
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 3(348)
апрель, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Tarixin izi ilə
Qarabağ müharibəsi
Яран сувар
Yubiley
Люди и судьбы
Диктант
Дагъустан
Редактордин гаф
Чи кьегьалар
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
Жеч гьа!..
И чил хайи диге я
Dağıstan xalqları
ЦIийи ктабар
Milli Məclisə məktub
Добрые вести
Лезги чIалан месэлаяр
Марагълу инсанар
Новости Россотрудничества
Redaksiyaya məktub
Известные лезгины
Языки мира
Квез чидани?
Лезгияр вирина
SOS!!!
Юбилей
Известные лезгиноведы
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Чи адетар
Мораль
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Чи адетар
Yeniliklər
Известные кавказоведы
Çıxışlarımızın əks-sədası
Алимрин веревирдер
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Эпитафия
Барка
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Харусенят
Этнография
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ