Кьвал квадарай къиб
Мах  |  7(352) 2021      
    Хьана-хьанач са кьвал алай къиб. Гатун са чими юкъуз адаз вацlа сирнавиз кlан хьана. Ингье хъипрен далудал алай кьвал акьван ифенвай хьи, вацlун къайи ятарини адаз серинарзавачир. Инихъ-анихъ килигна, садни авачиз акур хъипре вичин кьвал хтIунна са чlехи къванцел эцигна, ахпа вацlун ятара гьахь хъувуна сирнавна. «Вуч хъсан я кьезилвал! И ферсуз кьвал ялдалди кангур хьанвай юкьвазни регьят жезва зи», – лугьуз далудиз рагъ гузвай ада. Вацlун шуршурзавай ванцин гъиляй кьвал алай хъипрез вичин кьвал гьикl къванцелай аватна ци тухванатlа хабар хьанач. 
    Тухдалди сирнавна, са вил ахварна къарагъайла вичи тур кьвал чкадал аламачиз акур гьайвандик зурзун акатна. «Кьвал алачиз зи гьалар гьикI хьурай?» – лагьана зарулдаказ шехьна ам. 
    Ингье шехьуналди крар туькIуьзвачир. «Гьи чуьнуьхгумбатlдин кар ятlани, адан япар акъажда за», – лагьана гьатна рекье. 
Атана ам кьуьгъуьрдин кьилив. Кьуьгъуьрдик ам акурла хъуьруьн акатна. Хъипре жузуна:
– Зи кьвал чуьнуьхнавайди вун яни? 
– За ви кьвалакай вучда, я къиб? Захъ жуван, вижевай, цацар алай кьвал ава. Ша за ваз рикl-дуркlун гун, – лагьана кьуьгъуьрди адан гардан кьурла хъипрей цlугъ акъатна:
– Ви цацарин хцида кьван вуч я? Фин зун кьвал жагъуриз.
Атана ам севрен кьилив. Кичlез-кичlез хабар кьуна:
– Сев даха, зи кьвал чуьнуьхнавайди вун я тахьуй?
– Ви кьилиз сер янавани? Вучда за адакай? Ша зи кумада ацукь, жанавурдин гъиле гьатда вун тахьайтlа.
    Къиб рази хьана. Фадлай сив кьакьуниз авай сев са герендилай ахвариз фена. Ам акьван кlевиз ксанвай хьи, хъипрез вич адан кlаник акатна шупI жез кичIе хьана. Са гужалди анай акъатна рехъ давамарна хъипре. Са герендилай адаз къуьр акуна:
–  Я къуьр, зи кьвал вуна чуьнуьхнавани?
– Я хванахва, за вучда ви кьвалакай? Марф къвадай хьтинди я. Ша чи кумадиз, мекьи тахьанмаз.
    Къуьрен кума шапIайрив ацIанвай. Абур акьван авай хьи, хъипрен вилери рапрапзавай. Эхиз тахьана къиб катна анай.
    Вацlун агъа кьилив агакьайла адан вилик цуцlул акъатна.
– Цуцlул баха, вуна зи кьвал тухванвани?
– Зи кlвал тарцин хъалхъамда авайди я. Ви кьвал ана гьакьдани? Заз ам ялдай гужни авач, – лагьана цуцIулди.
    Хъипрез шел атана. 
– Шехьмир, я къиб, жагъидайди я. Ша вун къе зи кlвале амукь, руфун тухара жуван. 
    Гьахьна къиб хъалхъамдиз.
– Вун ина гьикl гьакьзавайди я? – жузуна ада цуцlулдивай. – Гъил юзурайла кlвач акlизва, кlвач юзурайла кьил. 
И чlавуз цуцlулдин муказ пехъре кьил сухна.
– Я мирес, вун иниз атун хийир яни?
– Кьвал квахьнава зи. Ам чуьнуьхнавайди вун ятlа?
– Ви кьвалакай вучзава за? – лагьана хъуьрена пехъ. – Ша, за ваз хъсан кlвал гьихьтинди ятlа къалурин. 
    Къиб рази хьана. Садрани тарциз акьах тавур къиб пехърен тапацдикай галкlана са гужалди адан муказ илифна. Цацарикайни пешерикай раснавай и муг акьван векъи, акьван къайи тир хьи, хъипрен вилерал накъвар акьалтна: «Жуван кьвалакай ягьанатзавай зи ферсузвал вуч я. Ам кьван хъсанди, ам кьван иерди авайди туш дуьньяда». Хияллу къиб садлагьана къван хьиз мукай чилел аватна. Килигайтlа, гъуьлягъ са кьванцел аруш хьана вич-вичихъ галаз рахазва.
– Я гъуьлягъ, вун нив я? Жув-жуваз рахазвани? – жузуна хъипре.
    Кьвал алачир кьецIил къиб акур 
гъуьлягъдин шуькlуь вилер дамбулар хьиз хкатна. 
– Вун ана аватlа, бес зун нив рахазва?
    Къиб гъуьлягъдин патав агатна, векьер чалдайла вичин кьвал акуна адаз. Хъипрен хвешивилин и кьил, а кьил авачир. Ада гъуьлягъ кьуна вичин гардандал арушна кьулерзавай.
– Гъуьлягъ даха, вуна заз акьван хвеши авуна хьи! Жувазни хабар авачиз зав зи кьвал вахкана. Ам садани чуьнуьхнавачир, вацlу тухвана иниз гъанвай кьван. За гила жуваз хъсанвал авур вири гьайванар хайибур хьиз илифарда.
 
Азизрин СЕВДА

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
И чил хайи диге я Хуьлуьхърин гъарикI зул Прорубим окно в Европу Гъазаватдиз эвер гайи ЦIехуьлви ЦIийи фильм – «Квахьай йикъарган»
Статьи из этой рубрики
Хъсанвилиз писвал Жив такур гъед Гатфар ЦIийи рагъ Дидеяр
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ