ЧIалан женгчи хьиз
Алай йисан 20-сентябрдиз Магьачкъалада Седакъет Керимовадин "ЧIалакай баллада" ктабдин презентация гзаф гурлудаказ кьиле фена. Инал гьар са кас лезги чIалан женгчи хьиз, чанда лезги цIай аваз рахана Поэзия  |  9(256) 2012      

Ктабдикай


КIелзавайбур гьеле чи литературадин тарихда вакъиадиз элкъвей "КцIар, кцIарвияр" ктабдин таъсирдик кумаз, С. Керимовади вичин "ЧIалакай баллада" тIвар ганвай мад са зурба ктаб чапдай акъудна. Им датIана хайи чIалан къайгъу чIугвазвай, ам вилик тухуз алахъзавай, "зи уьмуьр зи чIалан женг я" лугьузвай зариди чи чIалаз хкажнавай гуьмбет я лугьуз жеда.
Мукьвара Магьачкъаладин "Наука " чапханади чапдай акъудай, 560 чиникай, хкягънавай шииррикайни поэмайрикай ибарат тир "ЧIалакай баллада" ктаб чIалан гьакъиндай акьван хъсан ери аваз бегьемарнава хьи, ина гьатнавай гьар са эсер кIел-завайбурук руьгь кутадайди, рикIел аламукьдайди хьанва. Ктабдин тIвар тир "ЧIалакай баллада" поэма лагьай-тIа, гьар са касдиз хайи чIал хуьн патал эвер гузвай халисан гимн я.
Икьван гагьди кIелзавайбуруз вич тIвар-ван авай шаир, кхьираг, драматург, композитор хьиз сейли тир С. Керимова халисан чIалан женгчи я. Эхиримжи йисара чи литературада ада кьван чIалакай кхьизвай кьвед лагьай шаир авач лагьайтIа, чун ягъалмиш жеч. ЧIалан тема адан яратмишунрин лейтмотив я. ИкI тирди шаирдин цIийи ктабда гьатнавай "ЧкIанва чIал", "Дидедин чIал", "Гафар", "Ва-тандикай фикирар", "Рахазва чIал", "Гьарай", "ЧIалан Кябе", "Лезги чIал" тIварар ганвай шииррай, "ЧIалакай баллада", "Лезги руьгь" поэмайрай ва маса эсеррай хъсандиз кьатIуз жеда.
Шаирдин цIийи ктабди презентациядиз атанвай инсанар хайи чIалан суьгьуьрда туна.


Мярекатдикай
 

Дагъустан Республикадин кьилин ктабханада тухвай и мярекатдиз цIудралди шаирар, кхьирагар, алимар, чIалан пешекарар, журналистар, литераторар атанвай. Баку, Магьачкъала, Дагогни, Каспийск, Дербент шегьеррай, Дагъустандин Ахцегь, Кьурагь, Мегьарамдхуьр, Къасумхуьр, СтIал Сулейманан районрай атанвай кIелзавайбуру, гьакIни авар ва къумукь шаирри, Дагъустан Республикадин гьукуматдин телевиденидин лезги программадин журналистри, радиодин азербайжан чIалан редакциядин, "Аран" телевиденидин, "Лезги га-зетдин", "Дагестанская правда", "Настоящее время" газетрин мухбирри, шаирдин поэзиядикай чпин фикирар лугьузвай, садбуру кIелзавайбурувай жузун-качузунар ийизвай. Тедбир тухудай вахт алукьнавайтIани, кIелзавайбуру шаирдиз залдиз фидай мумкинвал гузвачир, адав автографар кхьиз тазвай. На лугьуди, дараматдин сад лагьай мертебада презентациядин сад лагьай пай гатIуннавай.
Тедбир кьиле фена кIанзавай кьвед лагьай мертебада чи машгьур шаир Арбен Къардашан регьбервилик кваз мярекатдиз хъсандаказ гьазурвилер акунвай. Стол-рал алай цуькверин кIунчIари рикI шадарзавай. Зи кьилив гвай ксари лагьайвал, икьван гагьди Магьачкъа-лада са презентацияни икьван гурлуз кьиле фейиди туш.

Рахунрай

КIвенкIве межлис тухузвай шаир Арбен Къардаша С. Кери-мовадин уьмуьрдин рекьикайни яратмишунрикай ихтилатна, ада чи литературадик чIехи пай кутунвайди мад гъилера виридан рикIел хкана. Гуьгъуьнлай рахайбуруни и фикир давамарна.
Гьаким Къурбан (филологиядин илимрин доктор, профессор): - За кьведра Седакъет Керимовадин яратмишунрикай чIехи макъалаяр кхьена. Ам жуьреба-жуьре терефрихъай бажарагъ авай зари я. Адан шиирар лезги руьгьдикай, намусдикай, такабурлувиликай теснифнавай жанлу риваятар я. Шаир ва журналист хьунилай гъейри, кIелзавай-буруз ам гьикаятчи ва драматург язни малум я. Устад заридихъ ва-жиблу темаяр ава: лезги ватан, халкь авай гьалар, гьялна кIанзавай месэлаярни тIалар, лезги чIал. Ада вичин шиирар халкьдин девлетлу, миже квай чIалал кхьизва. Саки вири эсерриз везин ва ритм, гужлу рифмаяр хас я, гьавиляй гзафбур манийриз элкъвенва.
Агъариза Саидов ("Лезги газетдин" кьилин редактор): -  "Лезги газетдин" кIелзавайбуруз Седакъет Керимовадин тIвар хъсандиз таниш я. Чи газетдин чинриз акъудзавай адан шиирар сивяй-сивиз физва. И мярекатдихъ авсиятда чна гьам чи сейли шаирдин шииррин чин чапнава, гьамни коллективдин патай са гъвечIи савкьват гьазурнава.
Асеф Мегьман (шаир, композитор): - Седакъет гзаф чIехи алакьунар авай шаир я. Адан шиирарни поэмаяр гьакъикъатдани инсандик руьгь кутадайбур я. Заз инал Седакъетаз кхьенвай жуван са шиир кIелиз кIанзава. (Асеф муаллимди шиир кIелна ва а шиир залда ацукьнавайбуру гзаф хушдаказ кьабулна.)
Фейзудин Нагъиев (шаир, филологиядин илимрин доктор): - Чи литературадик чIехи пай кутунвай, вичин поэзиядиз дерин фикирарни цIийи рангар, цIийи саягъда гаф лугьун хас тир Седакъет вах лезги кIелайбурун рикI алай шаир я. Адан "ЧIалакай баллада" ктаб-а гьатнавай шиирар хьиз, маса эсерарни гьар са лезги паталди лугьуз тежедай кьван кьиметлубур я. Зун адан къизилдин чIаларал эбеди яз ашукь я.
Муьзеффер Меликмамедов (шаир, журналист): - Зун Седакъет Керимо-вадин гзаф ктабрин редактор я. Адан яратмишунрикай за шумудни са макъалаярни кхьенва. "Седакъет" гафунихъ "вафалувал" хьтин мана ква. Ам вичин ватандиз, халкьдиз, яратмишунриз лугьуз тежедай кьван вафалу инсан я. Седакъет Керимова лезги халкь я. 2003-йисуз за Бакуда чи шаирдикай пуд чIалал кхьенвай ктаб чапдай акъуднай. А ктабда машгьур шаирри ва алимри и къелемэгьлидин яратмишунрикай лагьанвай гафарни гьатнава. Са бязи фикирар квев агакьариз кIанзава. (Ктабдай са кьадар фикирар кIелна. Залда ацукьнавайбуру гзаф гурлу капар ягъана.)
Мегьамед Гьуьсейнов (композитор): - Завай инал композитор хьиз Седакъетан агалкьунрикай талана жедач. Ада теснифнавай манияр гьар са лезгидин рикIиз хуш я. Адан "ЧIалакай баллада" ктабда гьатнавай шиирарни гьа и манияр хьиз рикIел аламукьдайбур я. За шаирдиз цIийи ктаб мубаракзава, адаз мадни чIехи агалкьунар тIалабзава.
Баху - Меседу Расулова (авар шаир) : - Седакъет Керимовадихъ галаз таниш хьунихъ зун гзаф шад я. Ам хьсан шаир хьиз, вичелай чIехи крар алакьдай хъсан инсанни я. Ада Бакуда чапдай акъудай зи ктабдиз гьикьван куьмекар гана. Зи шиирар лезги чIалаз элкъуьрна "Самур" газетдин чинриз акъудна. Зани адан са кьадар шиирар авар чIалаз элкъуьрнава. Ихьтин шаир авай лезгияр бахтлу халкь я.
 

Эхирдай
 

Лезги Писателрин Союздин кьил Максим Максимова, машгьур шаир Мердали Жалилова, жегьил къелемэгьли Муса Агьмедова, политолог Ханжан Къурбанова чпин рахунра шаирдин поэзияди чахъ гьихьтин дамах кутазватIа лагьана.
Чахъ галаз ихтилатдай вахтунда филологиядин илимрин доктор, Россиядин ТIебии Илимрин Ака-демиядин академик Агьмедулагь Гуьлмегьамедова, Дагъустандин Гьукуматдин Университетдин профессор Гьажи Гашарова, гьа университетда пешекарар гьазурзавай филологиядин илимрин доктор Фаида Гъаниевади, VIII виш йисаз талукь "Алупан улуб" шифр ачухарна кIелай машгьур алим профессор Ярали Яралиева ва масабуруни шаирдин поэзиядиз чIехи тир къимет гана.
Шаирдин поэзиядал рикI алай Мегьман Саруханова адан "ЧIа-лакай баллада" поэма, "ЧкIанва чIал", "СтIалар", "Ви сурал са улуб алай" ва маса шиирар хуралай кIелайла мярекатдин иштиракчийри ара датIана капар ягъана. Вирида лугьузвай: "Аваз хьурай ихьтин шаир, аваз хьурай ихьтин поэзия!"

Муьзеффер Меликмамедов,
Магьачкъала - Баку
Шикилар Къудрат Алиеванбур я.

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
и чил хайи диге я Узнифатан баядар Туареги Аялрин чIалакай «Алупан улубда» гьатнавай къадим лезги гафар
Статьи из этой рубрики
Женгера фейи уьмуьр Булахда яд ава СтIал Сулейманаз гуьмбет хкажна Лезги чIал кIанарзава Са маса тIям ава Ватандин чилихъ
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ