Пехъ
Мах Мах  |  12(271) 2013      

     Хьана-хьанач, чIупчIулав са пехъ. Шарагар ахъайиз гьазур хьанвай адавай муква авай какайрилай къарагъна санихъни физ жезвачир.
     - Вучин, гьикIин? - фикирна пехъре. - Руфун ичIи я, жувазни кьарай къвезвач. И гъвеч1и пехъер фад дуьньядиз атанайтIа хупI регьят жедай заз.
      Садлагьана адаз вич ацукьнавай тарцин кIаникай физвай кьуьгъуьр акуна. Пехъ адав рахана:
     - Я кьуьгъуьр! Вун гьиниз фена, гьинай хквезва?
     - Алат залай! Ваз лагьайтIа заз я фейи  чкада, я хтай чкада хийир ахквазмайди туш.
     - Ягь, ви мезни гьа жув хьтин цаз алайди я хьи?
    - Вуч ийин, икьван гагьди ви мецяй са верцIи гаф акъатайди туш эхир. Са йикъан къене ви къилихар дегиш женни?
     - Вач кьей хва, гьа жув хьтин кIалубсуз шарагрин патав!
     Пехърен чIуру хесетдикай хабар авай кьуьгъуьр вичин кьил тар тийин патал гафни талана хъфена.
     Амукьна пехъ мад ялгъуз, сакIани кьарай текъвез. Са герендилай ам галайнихъ севре шараг атана. Ада некъияр жагъуриз, каш галаз незвай. Пехъре агъуз килигна лагьана:
    - Я севре шараг, я гуч тахьайди! Ви кIвачерин какурда кьван вуч я? Вун абурал гьикI къекъвезвайди я, галкIана ярз жезвачни? - лагьана ван алаз хъуьрена ам.   Пехърекай вичик хкIунвай севре шарагди ван зурзаз лагьана:
     - Акъваза вун садра! За дидедиз лугьуда вуна заз лагьай гафар. Ахпа чна килигда вун гьикI хъуьредатIа. - Севре шараг вичин тIиш кудна тамуз катна.
     "За им вучиз ширнай? Гила нив рахада, вахт гьикI акъудда?" - фикирна пехъре.
     И чIавуз пехърез  вичин иер, яргъи тум галтадиз-галтадиз ам галайнихъ къвезвай сикI акуна. Пехъревай мадни эхиз хьанач:
    - Я тапархъанрин чIехид! Я верчерин къалум! Вун гьикI я?
    - Ви ван хьайидахъ лап пис!
    - Вучиз? Таб гаф лагьана тахьуй за?
    - Я кьейдиI А чIуру кIалуб жагъай вуна масадбурукай гьикI лагьана ягьанатзава? - лагьана сикIре вичин кьил галтадна.
    - Вакай ни ягьанатзава кьван? Икван иер, икьван чIехи акьулдин иесидикай ягьанатиз женни? За вавай са кар тIалаб ийин, вуна ваъ лугьумир бахадиз.
    - Пехъ мусанлай сикIрез баха хьанвайди я? Лагь кван ваз завай вуч кIанзаватIа.
    - Вавай а ви яргъи, иер тумунив таран кIан шткиз жедани? Вун кар-кеспи авачиз къекъвезвай хьтинди я.
    СикIрек хъел акатна:
    - Акъваза вун, пехъ! Гьатда вун садра зи гъиле. Ви цIакулар ялна сад-сад акъудда за.
    СикI хъел кваз хъфена.
    Са герендилай пехъ ацукьнавай тарцин кIаник вакни адан цIуьрнуьгъ къведа. Абуру тIишив чил эгъуьниз чпиз недай затI жагъурзавай. Им акур эхиз хьанач:
    - Вагь! Килиг чи магьледиз вужар атанаватIа! Куьн атуй, рагъ атуй!
   - Хийир яни, я пехъ? Вун мусанлай икьван верцIидиз рахазвайди я?
   - Чан вах, заз фадлай вавай хабар кьаз кIанзава. Гьикьван чIав я за  ви цуьрнуьгъдин язух ч1угваз.
   - Вучиз? - лагьана пагь атIай вакIа.
   - Марф къвайила адан сивиз яд физвачни?
   -  Вуч?
   - Крчар хьтин кьве свах жагъай сив бегьем кIевиз жезвач эхир адавай, - лагьана пехъре хъуьрена.
   Хъел акатай вакIа вичин кьилив пехъ алай тарцихъ акI геляна хьи, пехърен чанда кичI гьатна.
   - Я чан вах! Ваз вучиз хъел къвезва? Виридан шарагар иер жеч хьи!
   Пехърен вягьтедай къвез жезвачирди акур вакIа вичин цIуьрнуьгъ вилик кутуна инай яргъал хьана.
   Адан гуьгъуьналлаз "пехърен магьледиз" вичин шапIайрихъ галаз къуьр илифна. Абуру кичIез-кичIез векь незвай.
   Пехъ:
   - Чапрас баха, ваз и чIаван хийирар!
   - Вазни хийирар!
    - Ви хизандин агалкьунрал зун мягьтел я. А чап вилер жагъай, са тарцени акьун тавуна рехъ физвай квез баркалла!
    Чпикай рахшандзавайдан гъавурда акьур къуьрер шерзум хьана хъфена.
    Гьа икI, йикъар алатна физвай. Пехъ ширин ахвараллай. Садлагьана са кве ятIани адан руфуникай геляна. Пехъ чкадилай юза хьайила какайрин са шумудай свар атанвай. Са герендилай пехърен шарагар чпин кIуфарив хъиреяр хаз, лупI ийиз какайрай экъечIна.
    Хвешила вилер накъварив ацIай пехъре вичин шарагриз чан-рикIзавай:
    - Ибурун иер кьван аку! Ибурун ширин кьван вуч я! Чан чIулавбур! Чан виридалайни кIанибур!
    Ахпа вуч фикирнатIа, пехъ лув гана тамун мукьув гвай вир галайнихъ фена. Инай са вилин цаз жагъурна, кIуфув ялна чиликай  хкудна, ахпа мукваз хтана. Шарагра вил акьаз кичIезвай адаз.  

АЗИЗРИН Севда

Комментарии к статье

Будьте первым кто оставит комментарий к статье.

Оставить комментарий

Имя:     Email:

Так же в этом номере
2014-йис квез кутуграй ! Награда Президента РикIелай тефир мярекат Халкьдин рикI алай зари Haradir vətənim?
Статьи из этой рубрики
Хъсанвилиз писвал Жив такур гъед Гатфар ЦIийи рагъ Хъсан дуст
ЦIИЙИ ТИЛИТ
№: 8(353)
декабрь, 2021

Скачать PDF

РУБРИКИ
Tarixin izi ilə
Gəncliyimiz – qürurumuz
Чи къагьриманар
Yubiley
Люди и судьбы
Шаирар
"Самур" - 30
Редакциядин дустар
Яран сувар
Qarabağ müharibəsi
Diqqət: İnsan taleyi!
İnam və iman
"Soyuq günəş"
ЦIийи фильм
Dünya xalqları
Чи тарих
Тарих авайвал
Müsahibə
Спасём планету
Dünya ləzgiləri
Дагъустан
Диктант
Чи кьегьалар
Редактордин гаф
Чи классикар
"Самур" - 20
Мах
ЦIийи ктабар
Жеч гьа!..
Dağıstan xalqları
И чил хайи диге я
Добрые вести
Milli Məclisə məktub
Новости Россотрудничества
Известные лезгины
Марагълу инсанар
Redaksiyaya məktub
Языки мира
Лезги чIалан месэлаяр
Квез чидани?
Известные лезгиноведы
Лезгияр вирина
Юбилей
SOS!!!
С верой в душе
"Самурдин мектеб"
Мораль
Чи адетар
Məşhur ləzgilər
Новости на все голоса
Чи хуьрер
Хъсан хабарар
Известные кавказоведы
Чи адетар
Yeniliklər
Чешне къачу!
Чакай кхьенай ...
Алимрин веревирдер
Çıxışlarımızın əks-sədası
Барка
Эпитафия
Ша, лезги чIалал рахан!
Хабарар
Тарихдин геле аваз
Поэзия
Харусенят
Этнография
Дагестан
Народы мира
Спорт
Инсанар, кьисметар
Редакциядиз чар
Чир-течир
Yeni kitablar
Фольклор
Чи сейлибур
Дайджест
Чи тавдин кIвал

ПОЛЕЗНОЕ